ΜΕΓΑΛΗ ΣΤΟΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

        “…. Συναντηθήκαμε για να ψάξουμε για το Φως, το Φως τού Ορθού Λόγου, το Φως τής Γνώσης, τής Επιστήμης, τής Αλήθειας. Είναι κρυμμένο και αναμένει για την προσέγγιση. Ψάξε στην Φύση και τις εκδηλώσεις της, ψάξε στα σχήματα και τα Φαινόμενα. Να κατέβεις στα βάθη τής Ύπαρξης σου,  να αισθανθείς την δόνηση, να συνδεθείς με την Γνώση, να επιτρέψεις στην Ενόραση να σε οδηγήσει. Ίσως τότε να το βρεις και οδηγηθείς στην ΑΛΗΘΕΙΑ των πραγμάτων….”. (Ελεύθερη Απόδοση)

 

Deus sive Natura – Θεός ή Φύση

Ο Spinoza είχε ζητήσει από τον Henry Oldenburg, τον Γραμματέα τής Βασιλικής Ακαδημίας στο Λονδίνο, να τον ενημερώσει σχετικά με την κατανόηση των κειμένων του.

Ο Oldenburg ζητά κάποια περαιτέρω διευκρινιστική απάντηση του και εξ αυτού ο Spinoza σημειώνει πως η διδασκαλία του δεν βασίζεται στην ταύτιση Θεού και φύσης, τουλάχιστον αν η “φύση” γίνει κατανοητή ως συνώνυμο τής “υλικής ύλης”. Ωστόσο, υποστηρίζει ότι “ο Θεός είναι η ενυπάρχουσα αιτία […] όλων των πραγμάτων και όχι η μεταβατική αιτία…”.

 

Για την Ενότητα των πάντων και την ορθότητα τής θέσης “Deus sive Natura”, ο Spinoza αναφέρει ένα απόσπασμα από την ομιλία τού Αποστόλου Παύλου στον Άρειο Πάγο (Πράξεις 17, 28: “in ipso vivimus et movemur et sumus”) προκειμένου να υπερασπιστεί αυτήν την δική του άποψη ότι ο Θεός είναι η ενυπάρχουσα αιτία όλων των πραγμάτων και όχι η υπερβατική αιτία.

“Εν Αυτώ ζούμε και κινούμαστε και υπάρχουμε”

  

Η θέση Deus sive Natura τίθεται όχι ως επιλογή αλλά ως ΕΝΟΤΗΤΑ, χωρίς να θεωρείται πως υφίσταται ποσοτική εξομοίωση μεταξύ των όρων, όπως σημειώνουν αναλυτές τού έργου του..

Η Φύση αποκαλύπτεται και το Υπέρτατο κατανοείται

Με την παρατήρηση & την Μελέτη τής  Φύσης, ο αναζητητής οδηγείται στην Αλήθεια & την κατανόηση τού Δημιουργού τού Σύμπαντος Κόσμου.

Η Φύση,  η παρατήρηση αυτής & η ερμηνεία της, αποτελούν τα κομβικά σημεία τής “Ηθικής” τού Spinoza και τού Τεκτονισμού ομοίως.

Ο Spinoza θέτει το ζήτημα: Deus sive Natura – Θεός ή Φύση και με την θέση του αυτή προκαλεί το Συμβούλιο των Πρεσβυτέρων, και οδηγείται σε Αφορισμό με αιτιολόγηση “…βδελυρές ….που ασκούσε και δίδασκε και για τις αποτρόπαιες … πράξεις του…”.

Για τον καθημερινό άνθρωπο τού 17^ΟΥ αι. η Φύση αντιπροσώπευε την απλή εναλλαγή των εποχών και την εκδήλωση τρομακτικών στοιχείων, τα οποία εξόρκιζε με τελετές. Κάθε αστραπή και κεραυνός αποτελούσε μια απειλή, κάθε άνεμος και καταιγίδα μια σκοτεινή και ύπουλη δύναμη που κατεδίωκε την ζωή του. Και κάθε φορά ένας εξορκισμός και κάθε φορά μια λιτανεία.

Για ποια “Φύση ή Θεός” μιλούσε ο Spinoza και ποια Φύση εννοούσαν οι “Οι Άρχοντες τής ma’amad, όταν τον αφόριζαν?

Το σημερινό “αόρατο & άγνωστο” θα αποτελεί στο μέλλον αντικείμενο επιστημονικής και εργαστηριακής προσέγγισης και η Φύση προοδευτικά θα αποκαλύπτεται υπό το Φως τής Επιστήμης και του Ορθού Λόγου.

Για τον Spinoza, το κλειδί ερμηνείας και προσέγγισης είναι o Νους, η Διάνοια, η Σκέψη, οι Ιδέες, η Επιστήμη, ως οι εσαεί  “υπάρχουσες αιτίες“

και όχι το θρησκευτικό δέος και η λατρευτική υποταγή. Τα πρώτα  οδηγούν σε φώτιση, ελευθερία, αρμονία και αληθινή ευδαιμονία (δηλαδή γαλήνη ψυχής) & τα δεύτερα οδηγούν μόνο σε δεισιδαιμονική συμπεριφορά και υποταγή.

Για τον Τεκτονισμό το κλειδί ερμηνείας και προσέγγισης είναι ο Ορθός Λόγος, ως ο εσαεί “υπάρχων νόμος”.

Ο Νομπελίστας Paul Dirac έγραψε σε ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στην έκδοση τού Μαΐου 1963, τού περιοδικού Scientific American:

“Φαίνεται να είναι ένα από τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά της φύσης ότι οι θεμελιώδεις φυσικοί νόμοι περιγράφονται με όρους μιας μαθηματικής θεωρίας μεγάλης ομορφιάς και δύναμης, που απαιτεί ένα αρκετά υψηλό επίπεδο μαθηματικών για να την κατανοήσει κανείς.

Μπορεί να αναρωτηθείτε: Γιατί η φύση κατασκευάζεται με αυτόν τον τρόπο;

Κάποιος μπορεί να απαντήσει μόνον ότι η τρέχουσα γνώση μας φαίνεται να δείχνει ότι η φύση είναι έτσι κατασκευασμένη. Απλώς πρέπει να το αποδεχτούμε.

Κάποιος θα μπορούσε ίσως να περιγράψει την κατάσταση λέγοντας ότι ο Θεός είναι ένας μαθηματικός πολύ υψηλής τάξης και χρησιμοποίησε πολύ προηγμένα μαθηματικά για την κατασκευή του σύμπαντος.

Οι αδύναμες προσπάθειές μας στα μαθηματικά μάς επιτρέπουν να κατανοήσουμε ένα κομμάτι του σύμπαντος και καθώς προχωράμε στην ανάπτυξη ολοένα και υψηλότερων μαθηματικών, μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα κατανοήσουμε καλύτερα το σύμπαν κάποτε….”

Στον Τεκτονισμό, η παρατήρηση τής Φύσης, η μελέτη των φαινομένων αυτής αποτελούν τον οδηγό για την προσέγγιση τής Αλήθειας και την κατανόηση τού Κόσμου.

Ό,τι μάς περιβάλλει και συναρτά την Φύση, είναι ιερό, όπως θέτει ο Spinoza και απαιτεί ευσεβή και προσεκτική προσέγγιση και μελέτη, όπως ο Τεκτονισμός επιτάσσει.

“…. ο Θεός είναι ένας μαθηματικός πολύ υψηλής τάξης και χρησιμοποίησε πολύ προηγμένα μαθηματικά για την κατασκευή του σύμπαντος” είπε ο Dirac.

 

Η Φύση λειτουργεί με Γεωμετρία και Μαθηματικά.

 

Παρατηρώ την Φύση σημαίνει να αντιλαμβάνομαι τους Νόμους, την λειτουργία της, την Δομή των οντοτήτων της. Όλα οδηγούν σε Μαθηματικά και Γεωμετρία, από την νιφάδα χιονιού μέχρι τα κύτταρα των εμβίων,  από τον παλμό τής καρδιάς μέχρι την περιστροφή ενός πλανήτη, από το λειτουργικό σχήμα περιστροφής ενός Γαλαξία μέχρι την δομή ενός μικρού κοχυλιού.

Η “Φύση ή Θεός” τού Spinoza επικοινωνεί με Γεωμετρία
&
η “Φύση” τού Τεκτονισμού αποκαλύπτεται με Γεωμετρία.

Η φιλοσοφική βάση τού Τεκτονισμού είναι ένα σύστημα εφαρμοσμένης ηθικής και φιλοσοφίας, που χρησιμοποιεί Γεωμετρικά σύμβολα και αλληγορίες και έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής και σκέψης.

Τα Μαθηματικά-Γεωμετρικά σύμβολα είναι η κρυπτογράφηση των Αρχών, των Ιδεών, των Εννοιών τού “Αιώνιου & τού “Αυθεντικού”. Έχουν την εγγενή δυνατότητα τής υπέρ “χρόνο & χώρο” αναγνώρισης. Είναι συνθήκη “Επικοινωνίας των όντων”, “τώρα” και “αύριο”.

Αυτήν ακριβώς την άποψη προτάσσει και ο Δίσκος τού Voyager

Τα Pioneers 10 και 11, τα οποία προηγήθηκαν τού Voyager, έφεραν και τα δύο, μικρές μεταλλικές πλάκες που αναγράφουν τον χρόνο και τον τόπο προέλευσής τους, προς όφελος οποιωνδήποτε άλλων διαστημοπλοίων που θα μπορούσαν να τις βρουν στο μακρινό μέλλον. Με αυτό το παράδειγμα μπροστά τους, η NASA τοποθέτησε ένα πιο φιλόδοξο μήνυμα στα Voyager 1 και 2, ένα είδος χρονοκάψουλας, που είχε σκοπό να μεταδώσει μια ιστορία τού κόσμου μας σε εξωγήινους. Το μήνυμα τού Voyager μεταφέρεται από έναν δίσκο φωνογράφου, έναν επιχρυσωμένο δίσκο χαλκού 12 ιντσών που περιέχει ήχους και εικόνες που έχουν επιλεγεί για να απεικονίσουν την ποικιλομορφία τής ζωής και τού πολιτισμού στην Γη.

Ανάμεσα στις εικόνες συγκαταλέγονται και αυτές με Μαθηματικά και Γεωμετρικά Σύμβολα

Τα εμπεριεχόμενα “Σύμβολα” είναι “Αιωνίως ζώντα”.

 

“Η εικόνα μαθηματικών ορισμών είναι μία από τις εικόνες που τοποθετούνται ηλεκτρονικά στους δίσκους φωνογράφου που μεταφέρονται στα διαστημόπλοια Voyager 1 και 2”

“Η εικόνα ορισμών φυσικής μονάδας είναι μία από τις εικόνες που τοποθετούνται ηλεκτρονικά στους δίσκους φωνογράφου που μεταφέρονται στα διαστημόπλοια Voyager 1 και 2”

“Η εικόνα των παραμέτρων τού Ηλιακού συστήματος είναι μία από τις εικόνες που τοποθετούνται ηλεκτρονικά στους δίσκους φωνογράφου που μεταφέρονται στα διαστημόπλοια Voyager 1 και 2”

 Θέτοντας την Γεωμετρία στο κέντρο τής ερμηνείας του, ο Spinoza, αυτοστιγμεί την θεωρεί ως τον αξιόπιστο μάρτυρα τής θεώρησης και της “αποδεικτικής” του.

Θέτοντας τα Γεωμετρικά Σύμβολά στο κέντρο τής μελέτης του, ο Τεκτονισμός, αυτοστιγμεί τα θεωρεί ως τους αξιόπιστους μάρτυρες των θέσεων του .

Τον ύψιστο σεβασμό προς την Φύση, ως και αυτός να δέχεται την θέση “ Deus sive Natura”, εκφράζει ο Φιλόσοφος και Αρχιτέκτονας Rudolf Steiner, όταν συνδέει την ανέλιξη μιας οντότητας, με την Ευσέβεια προς την Φύση και τα δημιουργήματα της.

Θεωρεί ως απαραίτητη συνθήκη πνευματικής εξέλιξης ενός ανθρώπου τον σεβασμό προς τον Ορυκτό, Φυτικό και Ζωϊκό κόσμο.

Υποστηρίζει πως είναι αδύνατον να εννοήσει κάποιος ανώτερες ιδέες, ανώτερων πραγματικοτήτων, αν δεν έχει σεβαστεί και κατανοήσει τούς κόσμους κάτω από το ανθρώπινο, ήτοι το σύνολο τής Φύση.

Υποστηρίζει μια παρόμοια θέση,  υπό διαφορετική οπτική και διατύπωση.

Ο Spinoza σε μια νέα επιστολή του προς τον Henry Oldenburg, τον Γραμματέα τής Βασιλικής Ακαδημίας στο Λονδίνο, 7 Οκτωβρίου 1665, μιλά περί Ενότητας των πάντων:

“…Γιατί, εκτιμώ ότι δεν μού ταιριάζει να περιγελώ την Φύση, ακόμη λιγότερο να την οικτίρω, μόλις σκεφθώ ότι οι άνθρωποι, όπως τα άλλα πράγματα, είναι μόνον ένα μέρος τής Φύσης και ότι αγνοώ πώς κάθε μέρος της ταιριάζει με το σύνολό της και πώς επιτυγχάνεται η συνοχή του με τα άλλα….”

Και ο Τεκτονισμός λιτά & περιεκτικά υποστηρίζει:

“… το Φως το περιέχον το Παν, προς το οποίο το Παν τείνει…”

 

Γιατί και ο Spinoza και ο Τεκτονισμός επιλέγουν την Γεωμετρική μέθοδο & τα Γεωμετρικά Σύμβολα;

 

Τα Γεωμετρικά Σύμβολα, ο Συμβολισμός τους, το Νόημα τους, η Ερμηνεία τους, οι Ιδέες τους, παρέχουν γνώση που έχει χαρακτήρα πέραν τού Χώρου & τού Χρόνου

Η Γεωμετρία είναι η αόρατη, η “κεκρυμμένη” συνθήκη σχεδιασμού τού Σύμπαντος. Είναι το Μεγάλο Φως τής λειτουργίας του

Για τον Spinoza, στην “Ηθική” του, η Γεωμετρική τέχνη συνδέεται με την δύναμη τού Λόγου, η παραγωγική & αποδεικτική σκέψη με την παραγωγική & αποδεικτική πράξη.

Κάθε προσδιορισμός ακολουθεί μια σειρά βημάτων για την αυστηρή απόδειξή του, και δεν υπάρχει αρτιότερο & καλύτερο μοντέλο από την Γεωμετρία, για την διαδοχική απόδειξή του: πρόταση προς πρόταση, ορισμός και απόδειξη, και πόρισμα ένα προς ένα.

Η Γεωμετρία που εφαρμόζεται στην Φιλοσοφία είναι, σύμφωνα με τον Spinoza, ένα ιδανικό μοντέλο για την έκθεση των διαισθήσεών του σχετικά με την πραγματικότητα, που είναι η Θεϊκή πραγματικότητα.

Με την ίδια Ιερότητα ως προς την “θέαση” τους, ο Τεκτονισμός εναγκαλίζεται τα Γεωμετρικά Σύμβολα και οδηγείται στις Ύψιστες Πνευματικές περιοχές με όχημα αυτά τα Σύμβολα.

Για τον Τεκτονισμό, η Γεωμετρία ως “Τέχνη τού μετράν”, οδηγεί τον άνθρωπο από την μια αλήθεια προς την άλλη και προοδευτικά μέχρι το ΆΠΕΙΡΟ.

“Το τελευταίο μήνυμα του Stephen Hawking”

“Μπορείς να με ακούσεις?”

“ Ήταν ένδοξος o χρόνος που ήμουν  ζωντανός

και έκανα έρευνα στην

θεωρητική φυσική.

Η εικόνα μας για το σύμπαν

έχει αλλάξει πολύ

τα τελευταία 50 χρόνια

και είμαι χαρούμενος αν είχα

μια μικρή συμβολή.

Έτσι θυμήσου να δεις τα αστέρια

και όχι κάτω τα πόδια σου.

Προσπάθησε να κατανοήσεις τι βλέπεις,

και να αναρωτηθείς για το τι κάνει το σύμπαν να υπάρχει.

Να είσαι περίεργος όσο δύσκολη μπορεί να μοιάζει η ζωή,

υπάρχει πάντα κάτι που μπορείς να κάνεις

και να πετύχεις.

Έχει σημασία να μην τα παρατάς!

Ευχαριστώ που με άκουσες.”

Καθηγητής: Stephen Hawking 1942-2018

Βιβλιογραφία:

• ΣΠΙΝΟΖΑ “ΗΘΙΚΗ”, Μετάφραση: Ευάγγελος Βανταράκης, Εκδόσεις: Εκκρεμές
• ΜΕΓΑΛΗ ΣΤΟΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ  “Τυπικό εις 1ον” – Αθήνα 2024
• BARUCH SPINOZA, “Περί τής Ελευθερίας τής Σκέψης σε ένα Ελεύθερο Κράτος” – Εισαγωγή: Γεράσιμος Βώκος – Μετάφραση: Επαμεινώνδας Βαμβούλης & Άρης Στυλιανού – Εκδόσεις: Άγρα
• Σπινόζα, “Πραγματεία για τη διόρθωση τού νου», Μετάφραση: Β. Γρηγοροπούλου, Εκδόσεις: Πόλις, Αθήνα 2000.
• Wayne I. Boucher, επιμ., Spinoza: Συζητήσεις του δέκατου όγδοου και δέκατου ένατου αιώνα, 6 τόμοι (Μπρίστολ: Thoemmes Press, 1999)
• THE ETHICS AND OTHER WORKS – Benedict de Spinoza – EDITED AND TRANSLATED BY Edwin Curley, PRINCETON UNIVERSITY PRESS
• SPINOZA – THE FOUR ESSAYS, BY LAND, KUNO FISCHER, J. VAN VLOTEN AND ERNEST RENAN – EDITED BY PROFESSOR KNIQHT  ST. ANDREWS – WILLIAMS AND NORGATE, 14, HENRIETTA STREET, COVENT GARDEN, LONDON- AND 20, SOUTH FREDERICK STREET, EDINBURGH – 1882
• ΚΑΡΛ ΓΙΑΣΠΕΡΣ, “ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ” – Εισαγωγή, Μετάφραση Σχόλια: Χρήστου Μαλεβίτση – Εκδόσεις ΔΩΔΩΝΗ, Φιλοθέη 1968
• ΓΟΥΔΕΛΗ ΚΥΡΙΑΚΗ Επίκουρη Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Πατρών “Εισαγωγή στη φιλοσοφία του Σπινόζα” 
• Κ.Δ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ “ΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΘΝΣΕΙΣ” – Εκδόσεις: ΠΑΠΑΔΗΜΑ – Αθήνα 1973