Δρ. Μαρία Σωτηράκου
Ο Γνώμονας με την Ιερή Βίβλο και τον Διαβήτη θεωρούνται τα Μεγάλα Φώτα του Τεκτονισμού και αποτελούν τον βασικό διάκοσμο της Στοάς.
Ο Γνώμονας είναι ένα Σύμβολο που υποδηλώνει την Ηθική. Μας διδάσκει να εφαρμόζουμε με ακρίβεια την Ηθική Επιστήμη, σε κάθε πράξη της ζωής μας, να βλέπουμε ότι όλα τα κίνητρα και τα αποτελέσματα της συμπεριφοράς μας θα πρέπει να συμπίπτουν με τις εντολές της θεϊκής Δικαιοσύνης και ότι όλες οι σκέψεις, λόγια και έργα θα πρέπει να δημιουργούν μια ζωή πλήρους Αρετής, (MACKEY, 2013).
Γνώμονας είναι το διάσημο της Σεβασμίας κάθε Στοάς, έχει δε η δεξιά πλευρά του μεγαλύτερο μήκος από την αριστερή και κρεμάτε από την κορυφή της ορθής γωνίας, εις ανάμνηση του ανισοσκελούς ορθογωνίου τριγώνου των Πυθαγορείων, σε αντίθεση με τον Γνώμονα του Τεκτονισμού ο οποίος έχει ίσες και τις δύο πλευρές .
Στον Βαθμό του μαθητή η τοποθέτηση του Γνώμονα και του Διαβήτη επάνω στην Βίβλο έχει την μορφή της εικόνας. Δηλαδή ο Γνώμονας βρίσκεται πάνω από τον Διαβήτη και καλύπτει τα δύο του άκρα διότι :
Ο Γνώμονας (το γνωστό μας γεωμετρικό σχήμα), ως γνωστόν, χρησιμοποιείται σε μετρήσεις επίπεδης επιφάνειας και ελέγχου της ορθής γωνίας που αποτελεί την βάση κάθε οικοδομής, δηλαδή είναι ένα σύμβολο των εννοιών που αναφέρονται στην γη, (σημειώνεται ότι οι αρχαίοι θεωρούσαν τη γη επίπεδη).
Στον Τεκτονισμό ο Γνώμονας, ως Σύμβολο “μετρά-αξιολογεί”, βάσει της Ηθικής Επιστήμης, τον άνθρωπο που ως υλικό σώμα βρίσκεται πάνω στη γη, αξιολογώντας τις συμπεριφορές και τις στάσεις του στην καθημερινότητα.
Ο Διαβήτης χρησιμοποιείται για την χάραξη κύκλων στην επιστήμη της σφαιρών και των ουρανών, άρα αναφέρεται ως ΣΥΜΒΟΛΟ στις έννοιες των ουρανών και της ψυχής, δηλαδή ασχολείται με τις φιλοσοφικές και πνευματικές έννοιες,(PIKE, 2001).
Το γεγονός ότι ο Γνώμονας είναι πάνω στο Διαβήτη, κατά τας εργασίας εις Βαθμόν Μαθητή, δηλώνει ότι ως μαθητές, “..μελετώντες την Φύσιν, παρατηρούντες τα Φαινόμενα, κατερχόμεναι εις το βάθος της Συνειδήσεως..”, αξιολογούμε, τροποποιούμε και καλλιεργούμε τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας μας, έτσι ώστε να οδηγηθούμε στην απόκτηση ηθικών στάσεων, συμπεριφορών και αξιών.
Δηλαδή πρώτο μέλημα της νεοεισερχόμενης τέκτονα είναι η ηθική-κοινωνική της βελτίωση, η επεξεργασία δηλαδή του προσωπικού της ακατέργαστου λίθου και η απόκτηση της ¨κυβικής” μορφής, η οποία και εκφράζει την άμβλυνση των μη ηθικών συμπεριφορών.
Η μορφή αυτή είναι απαραίτητη διότι ως γνωστόν, οι λίθοι για να εφαρμοστούν μεταξύ τους σε σταθερά οικοδομήματα πρέπει να είναι ορθογώνιοι, έτσι και οι τέκτονες για να οικοδομήσουν τον Ναό της Αρετής, θα πρέπει να έχουν χαρακτήρες “κυβικής” μορφής.
Δηλαδή ο Τεκτονικός Γνώμονας, ως Σύμβολο της ηθικής εξέλιξης, οδηγεί στην λείανση του ακατέργαστου λίθου, στην “κυβική μορφή”, όπως και η χρήση του γνώμονα, ως οικοδομικού εργαλείου, που οδηγεί στις τέλειες οικοδομικές κατασκευές.
Ο Γνώμονας λοιπόν είναι εκείνο το τεκτονικό Σύμβολο που δηλώνει την στόχευση, δηλαδή την δημιουργία ηθικών αρχών -αξιών.
ΠΗΓΕΣ
- A.G.MACKEY (2013), “Ο Συμβολισμός του Τεκτονισμού”, εκδόσεις ΔΙΟΝ, Αθήνα.
- ALBERT PIKE (2001), “Αρχές και Φιλοσοφία των Ελευθεροτεκτόνων του Αρχαίου και Αποδεδεγμένου Σκωτικού Τύπου”, εκδόσεις ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ, Αθήνα.
- ΤΥΠΙΚΟΝ ΜΑΘΗΤΗ, ΜΣΤΕΓ
